Logo | Protestantse Kerk Nederland

Kerkleven Nieuws

Als vrijheid was wat vrijheid lijkt…..

iftarZo begint het “Lied om vrijheid” van Huub Oosterhuis.
Ik moest eraan denken toen afgelopen zomer twee dingen mijn aandacht trokken.
Het eerste was een doorleefd hoogtepunt tijdens ons jaarlijkse verblijf in Turkije.
Het tweede een bericht, dat alle kranten in West Europa haalde.

Het hoogtepunt in Alanya begon met een initiatief van de plaatselijke mufti* . Hij was zeer bezorgd over het vele negatieve nieuws, met name over de steeds spannender wordende verhoudingen tussen moslims en niet-moslims.

Hij nodigde alle kerkelijke vertegenwoordigers van de stad uit voor een bespreking, waarbij hij zijn voorstel ontvouwde. Tegenover al het negatieve nieuws past een tegengeluid en een tegendaad. Ik nodig jullie allemaal uit voor een iftar maaltijd** (het was ramadantijd) en jullie mogen ook mensen van jullie kerken uitnodigen. Er is plaats voor bijna 600 mensen, van harte welkom. Ik wil zelf een korte toespraak van vrede en verzoening houden en jullie mogen als voorgangers van jullie kerken allemaal ook een korte toespraak houden, ieder in zijn eigen taal. En zo geschiedde het, dat we op een prachtige avond met inderdaad bijna 600 mensen aan de haven genoten van een heerlijke maaltijd en onder de indruk waren van wat de mufti zei in zijn toespraak.Een prachtig multicultiverhaal, gericht op aanvaarding, verzoening en vrede.
De Duitse, Noorse, Russisch-orthodoxe en Nederlandse voorgangers deden ook hun best. Die Nederlandse voorganger was ikzelf. Het werd een avond om nooit te vergeten. Aan het einde van de avond bedankten we in koor de mufti en spraken samen met hem de hoop uit op het begin van een lange traditie, dus zeiden we: tot volgend jaar!

Prachtig staaltje van je met elkaar niet laten leiden door angst en je niet laten beïnvloeden door alle negativiteit om je heen. Zo maak je ruimte voor vrijheid en vertrouwen.

Het tweede was van geheel andere aard. De Franse overheid vond het nodig op te treden tegen vrouwen die in een zgn. boerkini op het strand bivakkeerden. Sommige al te ijverige agenten sommeerden moslimvrouwen zelfs om hun hoofddoekjes af te doen. Daarmee wilde de overheid opkomen voor Franse normen en waarden, door niet toe te staan dat zgn. vrije mensen last zouden hebben van kleding die zij rechtstreeks in verband brachten met uitingen van religiositeit.

Een merkwaardig soort vrijheid werd hiermee gecreëerd, want de vrijheid van de ene mens werd beschermd ten koste van die van de ander. Daarbij werd het fenomeen “onderdrukking van de vrouw” er wat mij betreft met de – van een bedekking ontdane – haren bijgesleept. Gelukkig zal Nederland dit voorbeeld niet volgen! Ik snap de Franse verlangens om vrij te zijn, zeker na alles wat daar is gebeurd, ook aan immer verkeerde terreurdaden.

Maar met deze maatregel roep je volgens mij juist over jezelf af wat je wil voorkomen. En je schept in de samenleving een woud van tegenstellingen en cultuurkloven. Daar is geen enkele vrijheid mee gediend.

En dan kom ik weer terecht bij waar ik begon. Het lied om vrijheid van Huub Oosterhuis. Even een klein stukje tekst, dat veel duidelijk maakt:
als vrijheid was wat vrijheid lijkt, wij waren de mensen niet die wij nu angstig zijn.

Dat is de spijker precies op de kop:
De daad van de mufti, door alle kerkleiders en vele kerkgangers met instemming begroet, schiep vrijheid en nam op zijn minst een stukje angst weg.
De maatregel van de Franse overheid ontnam de vrijheid aan een toch al getergd deel van de bevolking en voedde de angst van velen.

Als we in de Schriften lezen dat wij mensen geroepen zijn om vrij te zijn, dan is de spannende vraag voor vandaag en morgen: hoe willen wij die vrijheid bereiken?
En over wat voor soort vrijheid hebben we het?
Kan ik vrij zijn als mijn maatregelen om die te waarborgen impliceren dat een medemens daardoor onvrij en angstig of woedend wordt?

Het is de hoogste tijd om te komen tot een nieuw verstaan van vrijheid en een nieuw bestaan voor mensen met wie we – of we dat leuk vinden of niet – een samenleving vormen en daar ook samen inhoud aan moeten geven.

Ik ben de mufti uit Alanya dankbaar, dat hij een indrukwekkende stap zette. Ik wacht met toenemend ongeduld op tekenen van onze kerken, dat zij zich hier ook druk over maken. Om die inspanning vervolgens te vertalen in daden die vrijheid scheppen en angst wegnemen. Als mensen ertoe van Godswege geroepen zijn, dan geldt dat net zo goed voor het instituut, de gemeente of gemeenschap waarin zij hun geloof beleven en uiten. Hopelijk heel lang in vrijheid!

Ko Brevet

Emeritus predikant te Deventer

* mufti: hoge islamitische wetgeleerde, vaak ook hoofd van een aantal imams

** de maaltijd die tijdens de ramadan vlak na zonsondergang gehouden wordt.

 

Met Kerk in Actie op reis naar Zuid-Afrika

reis-zuid-afrikaWilde u altijd al eens een bezoek brengen aan Zuid-Afrika, een boeiend land waarmee Nederland een gedeeld verleden heeft? Grijp dan nu uw kans en ga mee op reis met Kerk in Actie! In dit land van grote uitersten brengt u onder meer een bezoek aan een partner van Kerk in Actie, die centraal staat in de 40dagentijd in 2017: de Sozo Foundation die zich inzet voor kinderen en jongeren in de sloppenwijken rond Kaapstad.
10-daagse reis voor 50+ers in februari 2017

Natuurlijk geniet u ook van de prachtige natuur en culturele bezienswaardigheden. Zo krijgt u een gevarieerd beeld van dit boeiende land. Het is een 10-daagse reis voor 50-plussers van 21 februari tot 3 maart 2017. De kosten liggen rond de 1700 euro. U kunt zich tot en met 27 november 2016 aanmelden voor deze reis of tot er twaalf reizigers zijn aangemeld. Of gaat u liever in november 2017 mee naar Myanmar? Meer informatie

Kijk op www.kerkinactie.nl/reizen voor meer informatie of neem contact op met Hanneke van den Biggelaar, reizen@kerkinactie.nl, tel. (030) 692 7869.

Neem postzegels, kaarten en oude mobieltjes mee naar de LDD!

postzegels-kaarten-oude-mobieltjesWeet u niet wat u moet doen met oude mobieltjes, lege cartridges of oude ansichtkaarten en postzegels? Zamel ze in voor het werk van Kerk in Actie. Daarmee kunnen we samen nog meer mensen in de wereld een mooie toekomst geven. Neem deze spullen mee naar de Landelijke Diaconale Dag op 19 november in de Jaarbeurs in Utrecht. Bij het inzamelpunt in de hal kunt u alles inleveren. Kijk op www.kerkinactie.nl/inzamelingsactie wat u allemaal in kunt leveren.

Nieuw: filmpjes over Zorgzame Kerk

Veel kerken zijn bezig met de vraag naar hun verantwoordelijkheid in de overgang van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving. Kerk in Actie ondersteunt dit met het project Zorgzame Kerk. Op de website van Kerk in Actie zijn filmpjes te vinden die laten zien wat het project inhoudt: www.kerkinactie.nl/zorgzamekerk. Daar vindt u ook nieuw foldermateriaal en de inleidingen van de studiedag ‘Kerken en Wmo, Zorgzame Kerk in beeld’ van jl. 30 september. Wilt u ook aan de slag als Zorgzame Kerk? Komt u dan naar de Landelijke Diaconale Dag op 19 november a.s. waar o.a. workshops worden gegeven over het project de Zorgzame Kerk, voor aanmelding: www.kerkinactie.nl/ldd2016. Verdere informatie: Willy Meijnhardt, projectleider Zorgzame Kerk: w.meijnhardt@kerkinactie.nl Het Toerustingscentrum van de Protestantse Kerk (PCTE) biedt een oriëntatiemodule aan, die helpt bij de verkenning van de visie en mogelijkheden. Voor informatie en opgave kijk op www.protestantsekerk.nl/pcte/toerusting/cursussen/diaconaat.

Armoedeonderzoek 2016

armoede-onderzoekOp vrijdag 28 oktober 2016 wordt het onderzoeksrapport ‘Armoede in Nederland 2016’ gepresenteerd. Dit rapport geeft de resultaten weer van het onderzoek naar materiële en immateriële, individuele en collectieve hulpverlening die plaatselijke kerken verlenen aan mensen die in financiële knelposities komen. Het onderzoek is uitgevoerd door de Protestantse Kerk in Nederland in samenwerking met andere kerken. U kunt zowel het volledige armoedeonderzoeksrapport, als de brochure met een samenvatting, praktische verhalen en veel tips, downloaden op www.kerkinactie.nl/armoede. De brochure wordt in december 2016 meegestuurd met Diakonia en Kerkinformatie. Meer informatie bij Meta Floor, m.floor@kerkinactie.nl.

Contextueel bijbellezen in Nederland

contextueel-bijbellezenIn de zomer ben ik teruggekomen van 15 maanden wonen en werken in Brazilië. 15 maanden aan de slag bij CEBI, Centrum voor Bijbelse studies. Een organisatie die groepen in Brazilië toerust om samen contextueel Bijbel te lezen. Een methode die begint bij het leven zelf en de Bijbel een toetssteen laat zijn. Wat kan er anders? Waartoe worden we aangezet? Ik liep mee, las mee, studeerde mee. Na uitgezonden te zijn naar Brazilië verken ik nu de mogelijkheden van contextueel bijbellezen in Nederland.
Brazilië is een heftig land. De verschillen tussen arm en rijk, blank en zwart, inheems en ‘import’ zijn groot. Mensen leven er in grote luxe en in diepe armoede. Een vrouw kan president worden,en tegelijk zijn de cijfers van huiselijk geweld hoog. Het afgelopen jaar is er sprake geweest van veel politieke onrust. De corruptie wordt aan de kaak gesteld en tegelijk zijn degenen die het hardst schreeuwen om ‘eerlijke’ politiek zelf ook niet vrij van de verdenking van corruptie.

In dit land leest CEBI de Bijbel met de mensen in de marge. De mensen in de verdrukking. Demensen wiens stem niet wordt gehoord. Door het lezen van de Bijbel en het eigen verhaal daarnaast te leggen wil CEBI mensen wél een stem geven. Hen leren dat hun verhaal er toedoet. Dat niet zomaar alles gepikt hoeft te worden, maar dat er ook een tegengeluid mag klinken.
Nederland is een minder heftig land. Wij leven in relatieve veiligheid en rijkdom, wij kennen geen favela’s (sloppenwijken). Maar ook hier zijn er situaties die transformatie, verandering, nodig hebben. Ik was te gast bij het oecumenische platform Kerk en Aardbeving in Groningen. In Groningen is er van alles aan de hand. De aardbevingen, of beter gasbevingen, zorgen voor angst, stress, scheuren in huizen, verdeeldheid in gemeenschappen, en mensen die hun huis uit moeten. Dit alles komt in onze bijeenkomst aan bod. Ondergronds speelt er letterlijk en figuurlijk van alles. En hoe solidair is de rest van Nederland?
Samen zoeken we naar een tekst om te lezen en we kwamen uit bij Matteüs 7, de gelijkenis over de wijze man die zijn huis bouwde op een rots en een onnadenkende man die zijn huis bouwde op het zand. Heeft iedereen de mogelijkheid zijn huis op een rots, op goede bodem, te bouwen? Speelt hier ook macht en geld een rol? Wat betekent het wijs te zijn? Wijs omgaan met land? Kunnen wij zelf ook wijsheid bevorderen? Hoe gaan we om met de bodem, hoe gaan we om met elkaar? Daar ligt een taak voor de kerk en het platform.
De Bijbel werd met andere ogen gelezen. We begonnen met wat er rondom ons heen speelt en legden de Bijbel daarnaast. Zo kwamen we tot nieuwe inzichten.  Dat is contextueel bijbellezen.
Op kerkinactie.nl/bijbellezen vindt u materiaal om zelf met deze manier van Bijbel lezen aan de slag te gaan: een korte handleiding en verschillende bijbelstudies. Op 21 en 22 maart 2017 verzorgt Kerk in Actie een training contextueel bijbellezen op Hydepark voor predikanten en kerkelijk werkers. De training wordt gegeven in het open erkend aanbod van de PCTE.

Campagne zonder God?

In de campagne ‘Geloven doe je in de kerk?’ wordt God niet genoemd. Praten over God: brood uitdelen of honger creëren? Dat in de kerk de verhouding tussen God en mens centraal staat – daarover bestaat weinig twijfel. Van de majestueuze fresco’s ín de Sixtijnse kapel tot het onooglijkste kerkje: een kerkgebouw is een godshuis.

Kloof gelovig-ongelovig

Hoe de verhouding tussen God en mens het beste ter sprake kan worden gebracht in een grotendeels geseculariseerde samenleving is een ander vraagstuk. Gelovigen en kerkelijken spreken over randkerkelijken, zinzoekers, ongelovigen. Gelovigen voelen de drang om de veronderstelde kloof tussen de kerkelijken en de onkerkelijken te overbruggen en struikelen soms over hun tong om maar in gesprek te komen. Aan de andere kant van die kloof bestaat wat aarzeling om dit gesprek aan te gaan. Al die grote woorden van die kerkelijken; al dat weten over God, al dat ‘geloven’…

Onderzoek leert ons dat deze mensen – die wel degelijk geïnteresseerd zijn in zingeving en saamhorigheid hoog op de agenda hebben staan – toch de nodige aarzeling ervaren bij de drempel van een kerkgebouw. De voornaamste aarzeling? Ze geven aan ze niet ‘geloven’. Met andere woorden: er wordt verondersteld dat men zou moeten ‘geloven’ alvorens de drempel van een kerk over te gaan.

Nergens voor nodig; iedereen is welkom in de kerk – zo vindt de Protestantse Kerk. Een kerkgebouw is niet bij uitstek een plek waar ‘gelovigen’ zitten te ‘geloven’. De kerk is niet alleen een vindplaats van geloof, maar ook van hoop en liefde. Premier Rutte verwoordde het afgelopen zondag mooi: “Voor mij geldt als gelovige dat juist de twijfel betekenis geeft aan de zekerheid”. Dat er wis en waarachtig nog wel andere dingen in een kerk plaatsvinden dan het uitsluitend voor wáár houden van een aantal geloofsovertuigingen – dát is waar deze campagne aandacht voor vraagt.

Hongerig maken

Nu is de protestantse geloofstraditie een open geloofstraditie die aandacht heeft voor het ontwikkelen van een eigen houding ten opzichte van het geloof. Dat houdt óók in dat de ene Protestantse gemeente niet identiek is aan de andere Protestantse gemeente. En dat heeft weer als gevolg dat een landelijke campagne ruimte moet scheppen voor de plaatselijke invulling.

Communicatie van de Protestantse Kerk moet honger creëren – geen brood uitdelen. Het moet mensen laten overwegen om naar de kerk te gaan. Dáár wordt het brood uitgedeeld, dáár klinkt het Evangelie. In de kerk – en dan wordt met nadruk bedoeld: in de plaatselijke geloofsgemeenschap – moet het brood worden uitgedeeld. En of dat brood bestaat uit een wellustig croissantje, speltbrood of spartaans roggebrood – dát is eerst en vooral aan de plaatselijke gemeente en haar voorganger.

de heer Rian Binnendijk, hoofd communicatie & fondsenwerving.

Meer informatie: www.protestantsekerk.nl.

>Bron: www.protestantsekerk.nl/actueel, bericht d.d. 7 november 2016.